Uniwersytet Wrocławski
  Kontakt |  Poczta (UNI) |  Poczta (archeo) |  Uniwersytet Wrocławski  |  Biblioteka Uniwersytecka |  WNHiP

Tytuł projektu:

Rytm rozwoju miasta na kulturowym pograniczu. Studium strefy placu Nowy Targ we Wrocławiu

Finansowanie:

Grant NCN 2012-2016

Kierownik projektu:

Prof. dr hab. Jerzy Piekalski

Opis:

Głównym zamierzeniem badawczym była rekonstrukcja indywidualnych cech średniowiecznego Wrocławia - miasta powstałego poprzez złożony proces rozwoju na kulturowym pograniczu. Miejscowe podłoże kulturowe zostało wzbogacone, a w XIII wieku gruntownie zmienione w trakcie procesu określanego ostatnio przez historyków jako "komercjalizacja" , bądź wręcz jako "europeizacja" ziem polskich wraz ze Śląskiem. Rezultat tego procesu czytelny jest we wszystkich aspektach cywilizacji dostępnych badaniom archeologicznym. Szczegółowe pytania badawcze, składające się na główny cel projektu, dotyczą organizacji przestrzennej przedlokacyjnego Wrocławia, zmian zachodzących w trakcie lokacji, przemian budownictwa, warunków mieszkaniowych i ogólnie pojętej kultury materialnej, technik stosowanych w produkcji rzemieślniczej, a także kontaktów handlowych średniowiecznego miasta.

Postawione we wniosku problemy badawcze są dostępne źródłom i metodzie archeologicznej, a wyniki możliwe do dyskusji i weryfikacji z pozycji innych nauk historycznych, głównie historii sensu stricte i historii sztuki. Punktem wyjścia jest świadomość, że współczesna archeologia lokuje się na pograniczu nauk humanistycznych i przyrodniczych. Warunkiem powodzenia zaplanowanych badań był dialog z przedstawicielami innych dyscyplin, głównie historycznych. Metody tradycyjnie stosowane w archeologii (analiza przestrzeni osadniczej, konstrukcji budowlanych, wyposażenia wnętrz, przedmiotów codziennego użytku, kultury symbolicznej), ukierunkowane są na pytania badawcze stawiane właśnie w szeroko pojętych naukach historycznych. Przeprowadzenie projektu, w tym właściwe wnioskowanie, wymagało także bliskiej współpracy z przedstawicielami nauk przyrodniczych. W naszym przypadku byli to biolodzy, chemik, i geolog. Podstawą źródłową był obfity materiał pozyskany w trakcie wykopalisk placu Nowy Targ w katach 2010-2012 (pow. 40 arów przy miąższości nawarstwień ok. 4 m), a także wyniki wcześniejszych badań i dyskusji.

Projekt zakładał wykorzystanie nowych wyników badań archeologicznych do interpretacji materialnych podstaw procesów społecznych i specyfiki zjawisk regionalnych. Odbiegał on metodycznie od klasycznych prac przedstawianych przez archeologów. Nacisk położono na archeologię rozumianą jako nauka historyczna. Autor projektu wychodzi z założenia, że uzyskany przez archeologa wynik jest wartościowy tylko wtedy, gdy może być podjęty i wykorzystany przez historyków sensu stricte i przedstawicieli innych nauk. Zakładamy, że wyniki badań projektu wzbogacą i podsumują wiedzę o istotnych fragmentach dziejów szeroko pojętego Śląska, z jego historycznym centrum we Wrocławiu. Przedstawią Wrocław, jako ośrodek centralny zmieniający swoją postać wraz z przemianami warunków zewnętrznych. Przyczynią się do rozwoju archeologii średniowiecza, rozumianej jako humanistyczna nauka współdziałająca z dyscyplinami sąsiednimi. Mamy nadzieję, że uzyskane rezultaty zostaną przez te właśnie dyscypliny wykorzystane. Upowszechnienie wyników badań przyczyni się do zrozumienia specyfiki skomplikowanego kulturowego profilu Wrocławia i Śląska, ich pogranicznego charakteru i miejsca w systemie cywilizacyjnym Polski i Europy. W realizacji projektu wzięło udział 22 autorów. Wynik opublikowany zostanie w formie książki, którą mamy nadzieję wydać w 2017 r.

Ilustracje

Wykonowcy/zespół:

Uniwersytet Wrocławski | Instytut Archeologii UWr | ul. Szewska 48 | 50-139 Wrocław | Telefon: 071-375-2975 | Fax: 071-3752-882 | e-mail

Kontakt | Poczta | Uniwersytet Wrocławski | Biblioteka Uniwersytecka