Uniwersytet Wrocławski
  Kontakt |  Poczta (UNI) |  Poczta (archeo) |  Uniwersytet Wrocławski  |  Biblioteka Uniwersytecka |  WNHiP

Tytuł projektu:

Szklarstwo wczesnopolskie w świetle znalezisk z zespołów grodowych Śląska

Finansowanie:

Program finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, w ramach konkursu Sonata Bis, zę środków przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2013/10/E/HS3/00121

Kierownik projektu:

dr Aleksandra Pankiewicz

Opis:

Wraz z włączeniem Śląska w obręb wczesnego państwa Piastów, na tym terenie zaszły gruntowne zmiany, zarówno w dziedzinie organizacji politycznej jak i kultury materialnej. Przemiany te nie pozostały bez wpływu na poszczególne gałęzie wytwórczości, w tym także na szklarstwo. Pozostaje jednak pytanie czy przedmioty szklane znajdowane w obrębie wczesnopaństwowych zespołów grodowych są wytworami rzemiosła rodzimego, czy też stanowiły przedmiot importu. Celem projektu jest zatem identyfikacja zarówno produktów miejscowych jak i obcych. Określenie, jakie wyroby pochodzą z importu jest ciągle dyskusyjna. Przypuszczamy, że do zamiejscowych zaliczyć można: paciorki mozaikowe, jagodowe, okazy z natapiana nitką, fragment bransolet, naczynia szklane i część witraży.

W przypadku jeśli wyroby szklane byłyby zaś proweniencji lokalnej, zadaniem zespołu badawczego będzie próba lokalizacji warsztatów szklarskich istniejących w obrębie zespołów grodowych i identyfikacja wszystkich elementów, które mogą świadczyć o ich istnieniu. Niezbędne wydaje się także określeniu typu takiej pracowni. W dotychczasowych badaniach nad szklarstwem wczesnośredniowiecznym z terenu ziem polskich wyróżniono bowiem dwa typy pracowni: A i B. Pracownie typu A miałyby wytwarzać samą masę szklaną do dalszej obróbki, natomiast pracownie typu B produkowałyby konkretne wyroby. Konieczna wydaje się także sama weryfikacja stanowisk uznanych dotychczas za pracownie szklarskie i stwierdzenie, czy rzeczywiście mogą one być w ten sposób interpretowane. Z uwagi na postęp w badaniach nad chronologią wczesnopolskich zespołów grodowych z terenu Śląska istotne będzie także precyzyjne określenie czasu funkcjonowania tych ośrodków.

Jeśli zaś przedmioty szklane sklasyfikowane zostaną jako dobra pochodzenia obcego, bardzo istotne będzie określenie ich proweniencji. Analizując wyroby rozmaitego pochodzenia, o różnym przeznaczeniu funkcjonalnym zespół badawczy będzie także próbował rozstrzygnąć, na ile są one odmienne pod względem technologicznym.

Aby podsumować stan wiedzy nad wczesnopolskim szklarstwem z terenu Śląska zespół badawczy chce także stworzyć kompleksowe opracowanie wszystkich kategorii wyrobów szklanych oraz miejsc ich produkcji. Jednym z celów projektu jest zatem udostępnienie bazy źródłowej z wczesnopaństwowych zespołów grodowych Śląska poprzez ich publikację

Wykonowcy/zespół:

  • Kierownik badań: Aleksandra Pankiewicz – archeolog, badacz wczesnego średniowiecza (ceramika, szklarstwo, kontakty handlowe, funkcje grodów, gospodarka okresu od IX doXIII wieku)
  • Wykonawca: Sylwia Siemianowska – archeolog, badacz wczesnego średniowiecza (szklarstwo średniowieczne i nowożytne, ceramika)
  • Wykonawca: Krzysztof Sadowski – geolog i petroarcheolog

Zdjecia/ryciny:

Uniwersytet Wrocławski | Instytut Archeologii UWr | ul. Szewska 48 | 50-139 Wrocław | Telefon: 071-375-2975 | Fax: 071-3752-882 | e-mail

Kontakt | Poczta | Uniwersytet Wrocławski | Biblioteka Uniwersytecka