Uniwersytet Wrocławski
  Kontakt |  Poczta (UNI) |  Poczta (archeo) |  Uniwersytet Wrocławski  |  Biblioteka Uniwersytecka |  WNHiP

Tytuł projektu:

Formowanie się lokalnych społeczności rolniczo-hodowlanych w IV i pierwszej połowie III tysiąclecia przed Ch. - powstanie i rozwój kultury pucharów lejkowatych na Dolnym Śląsku

Finansowanie:

Narodowe Centrum Nauki, projekt w ramach programu Preludium 2012/05/N/HS3/01423

Kierownik projektu:

mgr Ewa Dreczko

Opis:

Głównym celem projektu badawczego była charakterystyka przemian jakie miały miejsce na obszarze Dolnego Śląska, pomiędzy rzekami Nysą Kłodzką a Kaczawą, w IV tysiącleciu i w pierwszej połowie III tysiąclecia przed Ch., będących rezultatem pojawienia się na tym terenie społeczności kultury pucharów lejkowatych.

W celu weryfikacji dotychczasowych ustaleń dotyczących chronologii zarówno relatywnej jak i absolutnej przeprowadzono analizę taksonomiczno-chronologiczną ceramiki pochodzącej ze stanowisk kultury pucharów lejkowatych. Wyniki tych badań, uzupełnione nową serią datowań radiowęglowych, pozwoliły na scharakteryzowanie kolejnych stadiów rozwoju osadnictwa społeczności tej kultury, a także na wyznaczenie kierunków napływania na obszary dolnośląskie wzorców kulturowych.

Dzięki digitalizacji lokalizacji stanowisk kultury pucharów lejkowatych możliwe było przeprowadzenie analiz osadnictwa z zastosowaniem narzędzi systemów informacji geograficznej (GIS). Na ich podstawie określono czynniki środowiskowe, gospodarcze i społeczne wpływające na lokalizację stanowisk oraz wypracowano modele kształtowania się sieci osadniczej tej kultury oraz sieci wzajemnych relacji pomiędzy poszczególnymi miejscami jej aktywności. Przeprowadzono także analizy z zakresu modelowania prognostycznego, w wyniku których wyznaczono obszary prawdopodobnej lokalizacji stanowisk na nierozpoznanym dotychczas szerzej obszarze międzyrzecza Ślęzy i Małej Ślęzy. Rezultaty przeprowadzonego modelowania zweryfikowano za pomocą prospekcji terenowej. Zarówno wyniki analiz chronologicznych i taksonomicznych, jak i badania osadnicze z zastosowaniem metod GIS umożliwiły prześledzenie różnic w strategiach osadniczych na poszczególnych etapach rozwoju kultury pucharów lejkowatych oraz w odmiennych strefach środowiskowych.

Wyniki przeprowadzonych badań pozwoliły na znaczące uzupełnienie stanu wiedzy na temat kultury pucharów lejkowatych z obszaru Dolnego Śląska. Powiększyły prawie dwukrotnie bazę oznaczeń wieku absolutnego, a także dostarczyły nowych danych na temat paleodiety oraz osadnictwa i gospodarki badanych społeczności.

Publikacje:

Dreczko E. 2016 Typologia form naczyń kultury pucharów lejkowatych z obszaru Dolnego Śląska, Przegląd Archeologiczny, t. 62, s. 5-28.

Grześkowiak M., Furmanek M., Abłamowicz R., Dreczko E., Mozgała-Swacha M., 2016 (w druku) Izotopy i kości. Perspektywy badań neolitycznych materiałów faunistycznych na Śląsku, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, t. 58, s. 39-57.

Dreczko E. 2017 (w druku) Osada społeczności kultury pucharów lejkowatych, [w:] B. Gediga (red.) Osadnictwo neolityczne na stanowisku 4 w Nowej Wsi Wrocławskiej, gm. Kąty Wrocławskie, Archeologiczne Zeszyty Autostradowe, t. 20

Dreczko E., Mozgała-Swacha M., Borowski M., Bronowicki J., 2017 (w druku) Neolityczne przedmioty kamienne z przedwojennych badań wykopaliskowych na stanowisku nr 5 w Jordanowie Śląskim [w:] M. Furmanek, A. Przybył Stone, ceramics, bronze: different faces of raw materials in the past. Papers dedicated to Professor Włodzimierz Wojciechowski.

Zdjecia/ryciny:

Uniwersytet Wrocławski | Instytut Archeologii UWr | ul. Szewska 48 | 50-139 Wrocław | Telefon: 071-375-2975 | Fax: 071-3752-882 | e-mail

Kontakt | Poczta | Uniwersytet Wrocławski | Biblioteka Uniwersytecka